Kısa cevap: Türkiye’ye kullanılmış ev eşyasını gümrük vergilerinden muaf getirme hakkı, yerleşim ve eşya koşullarını karşılayan kişilere resmî değerlendirmeyle tanınır. Ticaret Bakanlığının güncel açıklamasında, yerleşimini Türkiye’ye kesin nakleden gerçek kişiler için genel olarak Türkiye Gümrük Bölgesi dışında en az 24 ay ikamet ve eşyanın gelişten önce veya gelişten sonraki altı ay içinde getirilmesi gibi şartlar yer alır. İstisnalar ve farklı kişi grupları bulunduğundan sonuç kişisel dosyaya göre belirlenir.
Bu muafiyet hangi hareketi anlatır?
Bu rehber, kullanılmış ev eşyasının Türkiye’ye ithalinde Ticaret Bakanlığının açıkladığı “Ev Eşyası İşyeri Nakli Muafiyeti” kapsamındaki genel yaklaşımı anlatır. Türkiye’den başka bir ülkeye taşınmada hedef ülkenin kuralları geçerlidir; iki yön birbirine karıştırılmamalıdır.
Muafiyet, her kullanılmış ürün için otomatik vergi yokluğu değildir. Kişinin yerleşim durumu, eşyanın kişisel kullanım niteliği, miktarı, zamanlama ve belgeler gümrük idaresince değerlendirilir. Gümrük hizmeti, terminal, depolama veya muayene gibi operasyon masrafları muafiyet kararından ayrı olabilir.
Yerleşimini Türkiye’ye nakledenlerde kimler yararlanabilir?
Resmî sayfa, Türkiye Gümrük Bölgesi dışında en az 24 ay ikamet ettikten sonra yerleşim yerini kesin olarak Türkiye’ye nakleden gerçek kişileri temel grup olarak belirtir. Türkiye’de bir yıl içinde altı aydan az geçici bulunma sürekliliği bozmaz; ancak bu sürelerin 24 aya dahil edilmesine ilişkin ayrıntılar ve 45 güne kadar kalış hesabı resmî metinde açıklanır. Son on yılda en az beş yıl yurt dışında ikamet edenler için süre koşuluna ilişkin istisna da bulunur.
Yurt dışındaki millî veya milletlerarası kadrolara sürekli görevli atanıp görevden dönen kamu görevlileri ve Türk vatandaşlığına geçerek yerleşimini Türkiye’ye kesin nakleden gerçek kişiler için 24 ay şartının aranmadığı resmî sayfada belirtilir. Türkiye dışında yerleşik kişinin ölümü halinde Türkiye’deki gerçek kişi mirasçılar için ayrı koşullar bulunur.
Muafiyet aile ünitesine tanınır; eşlerin ayrı ayrı aynı haktan yararlanması konusunda resmî sayfadaki aile ünitesi açıklaması dikkate alınmalıdır. Çift uyruklu veya vatandaşlıktan çıkma gibi özel durumlar da ayrı değerlendirildiğinden kişisel dosya gümrük idaresiyle kontrol edilmelidir.
Türkiye’de konut edinen yurt dışı yerleşikler
Resmî açıklama, yerleşim yeri Türkiye dışında bulunan gerçek kişilerin Türkiye’de satın aldıkları veya en az bir yıl için kiraladıkları konutta kullanmak üzere getirdikleri kullanılmış ev eşyası için de ayrı bir muafiyet başlığı içerir. Bu hak bir konut ve aynı kişi için bir defayla sınırlı olarak açıklanır.
Bu grupta temel koşul kişinin Türkiye dışında yerleşik olmasıdır; uyruğun dikkate alınmadığı belirtilir. Son giriş tarihinden geriye doğru en az 24 ay sürekli yurt dışında yerleşik olma hesabı ve son on yılda beş yıllık ikamet istisnası resmî sayfadan kişisel duruma göre doğrulanmalıdır.
Eşyanın getirilme süresi
Yerleşimini Türkiye’ye nakleden kişinin ev eşyası, resmî açıklamaya göre beraberinde, gelişinden önce veya gelişinden sonraki altı ay içinde getirilerek serbest dolaşıma giriş beyanına konu edilebilir. Hak tek partide veya bu zaman aralığında birden fazla parti halinde kullanılabilir.
Miras yoluyla getirilen ev eşyası için veraset ilamı tarihinden itibaren 24 aylık süre belirtilir. Evlilik nedeniyle çeyiz eşyası ve diğer özel durumlar ayrı düzenlemelere tabidir. Tarih hesabında kişisel giriş, ikamet ve belge tarihleri önem taşıdığından sevk başlamadan yetkili gümrük idaresiyle kontrol edilmelidir.
| Senaryo | Resmî sayfadaki genel zaman yaklaşımı |
|---|---|
| Yerleşim nakli | Beraberinde, gelişten önce veya gelişten sonraki 6 ay içinde |
| Birden çok parti | Aynı zaman penceresi içinde mümkün |
| Miras | Veraset ilamından itibaren 24 ay |
| Evlilik/çeyiz | Ayrı şart ve zaman hükümleri |
Başvuruda hangi belgeler istenebilir?
Yerleşimini Türkiye’ye nakleden temel grup için Ticaret Bakanlığı sayfası ikamet nakil belgesi, vukuatlı nüfus kayıt örneği ve sözlü beyan formuna eklenecek eşya listesini sayar. Kamu görevlileri, vatandaşlığa geçenler, mirasçılar ve diğer gruplar için belge seti farklıdır.
Başvuru kişinin kendisi, eşi veya Gümrük Kanununun 225. maddesi çerçevesinde temsil yetkisi bulunan kişilerce yapılabilir. Vekâlet veya temsil belgesinin kapsamı, işlem yapılacak gümrük ve asıl/kopya şartı önceden sorulmalıdır.
- Belge listesinin hangi kişi grubuna ait olduğunu teyit edin.
- İkamet, giriş ve sevk tarihlerini aynı tabloda gösterin.
- Eşya listesini fiili koli/parça sayısıyla eşleştirin.
- Asıl belgeleri ev eşyası yüküne koymayın.
- Güncel gümrük idaresi ve temsil yetkisini doğrulayın.
Hangi eşya kapsam dışında kalabilir?
Muafiyet kişisel kullanım amaçlı kullanılmış ev eşyasına yöneliktir. Resmî sayfa, taşınabilir alet ve cihazlar dışında ticaret veya meslek için kullanılacak malzemelerin bu kapsamda kabul edilmediğini belirtir. Yeni, çok sayıda aynı ürün veya ticari görünüm taşıyan eşya ayrıca değerlendirilebilir.
Motorlu araçlar ve özel düzenlemeye tabi ürünler ev eşyası prosedürüyle aynı değildir. Alkol, tütün, ilaç, gıda, bitki, silah veya kültür varlığı gibi ürünler için ayrıca güncel kural kontrol edilmelidir. Şüpheli eşya genel bir adla gizlenmemeli; tam niteliği önceden bildirilmelidir.
Eşya listesi nasıl hazırlanır?
Her koli ve büyük parça benzersiz numara taşımalı; içerik açıklaması açık ve fiili yükle uyumlu olmalıdır. Mutfak eşyası, kullanılmış kitap, kişisel kıyafet gibi anlaşılır gruplar kullanılabilir. Son gün eklenen veya çıkarılan eşya listede güncellenmelidir.
| Alan | Uygulama |
|---|---|
| Parça no | Tekrarlanmayan kod |
| İçerik | Gerçekçi kişisel eşya grubu |
| Adet | Fiili yükle tutarlı |
| Özel not | Kırılabilir veya özel işlem |
Gümrük listesi, taşıma envanteri ve varsa sigorta listesindeki parça tanımlarının birbiriyle çelişmemesi gerekir. Değer yöntemi isteniyorsa hangi amaca hizmet ettiği sorulmalıdır.
Muafiyet işlem adımları
- Kişi grubu: Hangi muafiyet senaryosuna girildiği belirlenir.
- Tarih kontrolü: İkamet, giriş ve eşya geliş süresi doğrulanır.
- Envanter: Koli/parça listesi hazırlanır.
- Belge: İlgili kişi grubuna ait evrak tamamlanır.
- Beyan: Yetkili gümrükte başvuru/serbest dolaşıma giriş işlemi yürütülür.
- Kayıt: Onaylı liste ve işlem belgeleri saklanır.
Operasyon desteği veren firma resmî sonucu garanti edemez. Ek belge, muayene, depolama veya başka bir işlem talebi yetkili idarenin değerlendirmesine bağlıdır.
Maliyet ve teklif planı
Muafiyet gümrük vergisine ilişkin olabilir; taşıma, paketleme, gümrük hizmeti, terminal, ardiye, muayene, depolama ve son teslim ayrı maliyetlerdir. Teklifte dahil, hariç ve koşula bağlı kalemler ayrılmalıdır.
Hacim, rota, bina erişimi ve taşıma modeli için zati eşya taşıma fiyatları; kavram için zati eşya nedir rehberleri kullanılabilir.
Türkiye’ye ev eşyası muafiyetinde sık sorulanlar
24 ay şartı herkese uygulanır mı?
Hayır. Kamu görevlisi dönüşü, vatandaşlığa geçiş ve diğer özel gruplarda resmî istisnalar bulunur. Kişisel kategori doğrulanmalıdır.
Kullanılmış eşya kesin muaf mıdır?
Hayır. Kişi, eşya, zaman ve belge koşulları yetkili gümrükçe değerlendirilir.
Eşyayı parça parça getirebilir miyim?
Resmî açıklama, belirtilen zaman penceresi içinde birden fazla partiye izin verilebildiğini söyler. Her partinin beyan ve liste bağlantısı doğrulanmalıdır.
Nakliye firması muafiyeti garanti eder mi?
Hayır. Operasyonel destek verebilir; resmî karar gümrük idaresine aittir.
İkamet ve eşya kronolojisi nasıl hazırlanır?
Muafiyet dosyasındaki en kritik kontrollerden biri tarihlerin birbiriyle uyumudur. Yurt dışındaki ikamet dönemleri, Türkiye’deki geçici bulunmalar, Türkiye’ye kesin dönüş tarihi, eşyanın çıkış ve Türkiye’ye geliş tarihleri tek bir kronoloji üzerinde gösterilebilir. Kamu görevi, vatandaşlığa geçiş, miras veya Türkiye’de konut edinme gibi özel bir senaryo varsa dayanak olay ve belge tarihi ayrıca yazılmalıdır.
Bu tablo resmî başvurunun yerine geçmez; eksik veya çelişkili tarihleri sevkten önce fark etmeye yardım eder. Pasaport giriş-çıkış kayıtları, ikamet nakil belgesi ve diğer kanıtlar farklı dönemleri gösteriyorsa hangi belgenin hangi koşulu desteklediği yetkili gümrük idaresi veya mevzuata uygun temsilciyle doğrulanmalıdır.
| Tarih alanı | Kontrol amacı |
|---|---|
| Yurt dışı ikamet başlangıcı | Süre koşulunun başlangıcı |
| Türkiye’de geçici bulunmalar | Süreklilik hesabı |
| Kesin dönüş/yerleşim tarihi | İthalat penceresinin bağlantısı |
| Eşya sevk ve varış tarihi | Altı aylık zaman kontrolü |
| Özel durum belgesi | İstisna veya ayrı grup değerlendirmesi |
Aile ünitesi ve tek hak yaklaşımı
Ticaret Bakanlığının resmî açıklamasında ev eşyası muafiyetinin aile ünitesine tanındığı belirtilir. Eşlerin aynı dönemde ayrı sevkiyat yapması, hak sahibi ve eşya listesi ilişkisinin baştan açıklanmasını gerektirir. Aynı eşyanın veya hakkın iki dosyada gösterilmesi varsayımına dayanılmamalıdır. Aile üyelerinin farklı tarihlerde gelmesi halinde hangi kişinin başvuracağı ve süre hesabının nasıl ele alınacağı yetkili gümrükle doğrulanmalıdır.
Birden fazla partiyle sevk mümkün olabilse de her partinin önceki liste ve beyanla bağlantısı korunmalıdır. İlk partiden sonra eklenecek eşyalar kişisel kullanım, adet ve zaman koşulları açısından ayrıca değerlendirilir. Taşıyıcıya gönderilen operasyon listesi ile gümrüğe sunulan listenin sürüm tarihi kaydedilmelidir.
Türkiye’de konut edinenler için ayrı dosya mantığı
Türkiye dışında yerleşik kişinin Türkiye’de satın aldığı veya en az bir yıl kiraladığı konut için kullanılmış ev eşyası getirmesi, kesin dönüş senaryosuyla aynı dosya değildir. Konut hakkını ve kullanım süresini gösteren belge, kişinin yurt dışındaki yerleşimi ve bir defalık hak koşulu birlikte değerlendirilir. Uyruğun tek başına belirleyici olmadığı yönündeki resmî açıklama, diğer şartların aranmayacağı anlamına gelmez.
Konut sözleşmesindeki kişi ile ithalat başvurusundaki kişi farklıysa işlem başlamadan uygunluk sorulmalıdır. Birden fazla konut, kısa süreli kira veya ticari amaçlı döşeme gibi durumlar için genel metinden sonuç çıkarılmamalı; doğrudan ilgili gümrük idaresinden güncel görüş alınmalıdır.
Yeni, ticari veya özel düzenlemeli ürün riski
Kullanılmış kişisel eşya listesinde çok sayıda aynı ürün, fabrika ambalajı, satışa uygun stok görünümü veya mesleki donanım bulunması dosyanın niteliğini değiştirebilir. Taşınabilir kişisel alet ve cihazlarla ticari ya da mesleki malzeme ayrımı eşyanın gerçek kullanımı ve miktarı üzerinden değerlendirilir. Şüpheli ürünler genel bir koli adı altında gizlenmemelidir.
Motorlu taşıt, alkol, tütün, ilaç, gıda, bitki, silah, kültür varlığı ve benzeri özel düzenlemeli ürünlerin ayrı kuralları olabilir. Nakliye firmasının bir ürünü taşıyabilmesi, o ürünün gümrük muafiyetine uygun olduğu anlamına gelmez. Yükleme kabulü ve gümrük statüsü ayrı kontrollerdir.
Başvuru ile taşıma operasyonunu ayırın
Muafiyet başvurusu resmî gümrük değerlendirmesidir; paketleme, araç planı, terminal, depolama ve adrese teslim ise lojistik hizmetlerdir. Muafiyet onayı gümrük vergisine ilişkin olsa bile işlem hizmeti, ardiye veya taşıma bedeli ortadan kalkmayabilir. Teklifte vergi, resmî masraf, temsil hizmeti ve lojistik bedeller ayrı satırlarda gösterilmelidir.
Eksik belge veya ek inceleme halinde eşyanın nerede bekleyeceği, günlük depolama bedelinin ne zaman başlayacağı ve belgenin hangi kanaldan tamamlanacağı önceden sorulabilir. Kesin sonuç veya süre garantisi verilmemeli; olası senaryolar yazılı biçimde açıklanmalıdır.
İşlem tamamlandıktan sonra saklanacak kayıtlar
Onaylı eşya listesi, beyan ve işlem evrakı, ikamet belgeleri, taşıma sözleşmesi, yükleme ve teslim tutanakları ile varsa değer/poliçe kayıtları birlikte saklanmalıdır. Parçalı sevkiyat varsa her parti numarası aynı ana dosyayla ilişkilendirilmelidir. Teslimde koli numaralarının envanterle karşılaştırılması, operasyon kaydı ile gümrük listesinin kapanmasını sağlar.
Belge saklama süresi veya eşyanın daha sonra devri gibi konularda güncel mevzuat ve yetkili idare esas alınır. Resmî sayfadaki kurallar değişebileceğinden yeni bir sevk veya ek parti öncesinde yalnız eski dosyaya güvenilmemelidir.
Türkiye’ye dönüş dosyanızı resmî kuralla hazırlayın
İkamet senaryosu, giriş tarihi, eşya listesi ve taşıma planını paylaşın. Operasyon ve belge akışı kişisel dosyanıza göre yazılı biçimde netleştirilsin.
