Bir laptopu koliye koyup yurt dışına göndermek kâğıt üzerinde tek işlem gibi görünüyor. Pratikte iki ayrı rejim devreye giriyor: taşıyıcının kabul ettiği paket ve gümrüğün gördüğü eşya. Birincisi batarya etiketiyle, ikincisi faturayla ilgileniyor. İkisi tutmazsa cihaz yolda kalıyor. Aşağıda hangi elektroniğin nerede takıldığını ve kargonun nerede, evden eve taşımanın nerede doğru araç olduğunu ayırdık.
Önce iki yolu ayırın: kargo gönderisi mi, taşınma mı?
Tek bir koli elektronik gönderiyorsanız bu bir kargo gönderisidir. Alıcı varış ülkesinde ithalatçı sayılır; beyan üzerinden KDV, gümrük vergisi ve varsa ek yükümlülükler çıkar. Kırk kolilik bir evle birlikte gidiyorsa aynı cihaz taşınma rejimine girer ve zati eşya muafiyeti kapsamında vergisiz girebilir. Fark cihazın kendisinde değil, kimin hangi sıfatla hareket ettiğinde.
En yaygın hata şu: aile taşınıyor, bir koli de “sonra kargoyla yollarım” diye ayrılıyor. O koli taşınma beyanında yoksa muafiyetten yararlanmıyor, varışta normal ithalat gibi işlem görüyor. Muafiyet beyan edilen listeye bağlı; uluslararası evden eve nakliyat kapsamında yükleme günü hazırlanan listenin önemi burada başlıyor.
Hangi elektronikler sorun çıkarır
Lityum bataryalı her şey
Havayla giden yükte batarya ayrı bir sınıf. Tek başına gönderilen batarya ile cihazın içindeki batarya aynı kurallara tabi değil. Powerbank ise teknik olarak cihaz değil, tek başına batarya sayılıyor ve ona göre paketleniyor. Hava kargo kuralları bataryanın şarj seviyesine de üst sınır koyuyor: tek başına bataryalarda %30, 2026 başından itibaren cihazla birlikte paketlenen bataryalarda da aynı sınır uygulanıyor.
Pratik sonucu şu: yeni aldığınız powerbank’i ya da yedek bataryayı “eşya” diye kolinin içine atıp hava kargoya veremezsiniz. Kara taşımada tehlikeli madde kuralları devreye giriyor; bu cihazların araçta taşınacağını taşıyıcıya önceden bildirmeniz gerekiyor. Scooter ve hoverboard’da en sık sorun bataryanın şişmesi; taşıyıcının yazılı kabulü olmadan yükleme yapılmamalı.
Drone
Drone’da gümrük tarafı ayrı, uçuş tarafı ayrı. AB’de 2019/947 sayılı tüzük çerçevesinde açık kategoride uçurulacak cihazların C0–C4 sınıf etiketi taşıması gerekiyor. Sınıf etiketi olmayan bir drone, 250 gramın altındaysa A1’de, 25 kilogramın altındaysa yalnızca A3 alt kategorisinde uçurulabiliyor; A3’te operatör kaydı ve yerleşim yerlerinden uzak uçuş şartı var. Kayıt ilk uçuşu yapacağınız ülkede alınıyor ve diğer ülkelerde geçerli oluyor.
Türkiye tarafında belirli ağırlığın üzerindeki insansız hava araçları kayıt ve sicil işlemine tabi. Ağırlık sınırı ve prosedür değişebildiği için çıkıştan önce Sivil Havacılık Genel Müdürlüğü’nün güncel talimatına bakın. Teklif aşamasında cihazın modelini ve ağırlığını soruyoruz; çünkü sınıf etiketi olmayan bir model gümrükten geçse bile uçuşta sorun çıkarıyor.
Uydu telefonu, telsiz, şifreli cihazlar
Bu grup gümrükten çok izin meselesi. Uydu telefonları ve bazı telsizler hem Türkiye’de çıkışta hem varış ülkesinde ayrı rejime tabi; kimi ülkeler bu cihazların ithalatını tamamen yasaklıyor, kimileri frekans izni istiyor. Aynı durum güçlü şifreleme içeren bazı donanımlarda da görülebiliyor. Cihazı kolilemeden önce iki ülkenin güncel listesine bakmak gerekiyor; burada tek bir genel kural yazmak yanıltıcı olur.
Ekranlı ve hacimli cihazlar
TV, monitör ve all-in-one bilgisayarlarda gümrük genelde sorun çıkarmıyor, taşıma çıkarıyor. Panel kırığı taşıyıcı sorumluluğunun en tartışmalı kalemi, çünkü hasar dışarıdan görünmüyor. Bu cihazlar orijinal kutusunda, köşe takozlarıyla ve dikey değil yatay taşınmalı; koli üstüne “kırılır” yazmak tek başına koruma sağlamıyor.
| Cihaz | Nerede takılır | Pratik çözüm |
|---|---|---|
| Powerbank, yedek batarya | Hava kargo kabulü | Koliye değil yanınıza; kabin kurallarına bakın |
| Drone | Varış ülkesinde kayıt ve sınıf etiketi | Sınıf etiketli model, operatör kaydı, fatura yanında |
| Uydu telefonu, telsiz | İzin ve frekans mevzuatı | İki ülkenin de yazılı iznini alın |
| Kullanılmış laptop | Değer beyanı ve muafiyet | Fatura, seri numarası, listede ayrı satır |
| Yeni TV | Muafiyet dışı kalabilir | Faturayı saklayın, ayrı beyan edin |
Fatura ve değer beyanı: en sık takılma noktası
Gümrük memuru cihazın ne olduğunu değil, ne kadar değerinde olduğunu soruyor. Fatura varsa iş kolay. Yoksa kullanılmış cihaz için ikinci el piyasa değeri yazılır; bunu model, yaş ve durum üzerinden savunmanız gerekir.
Kullanılmış cihazın değeri nasıl yazılır
Üç yıl kullanılmış bir laptop için sıfır fiyatı yazmak hem gereksiz vergi hem gereksiz sigorta primi demek. Gerçekçi ikinci el değeri yazın, yanına model ve seri numarasını ekleyin. Fatura duruyorsa kopyası konur; durmuyorsa aynı modelin güncel ikinci el ilanlarından birkaç örnek, itiraz edildiğinde işe yarıyor.
Düşük fatura neden işe yaramaz
Değeri düşük göstermek kısa vadede vergiyi azaltıyor gibi görünüyor, iki yerde geri dönüyor. Birincisi, gümrük değeri şüpheli bulursa kendi araştırmasını yapıyor ve süreç uzuyor. İkincisi, sigorta hasar ödemesini beyan edilen değer üzerinden yapıyor; 800 euro yazdığınız cihaz için 1.500 euro tazminat alamıyorsunuz. Beyan değeri ile poliçe değeri aynı olmalı.
CE işareti ve uygunluk beyanı ne işe yarar
CE işareti, ürünün AB pazarına arz için gereken uygunluk değerlendirmesinden geçtiğini gösteriyor; arkasındaki belge üreticinin düzenlediği uygunluk beyanı. Türkiye’de satılan elektroniğin büyük kısmında CE var, çünkü mevzuat büyük ölçüde uyumlaştırılmış durumda.
İki şeyi karıştırmamak gerekiyor: gümrük muafiyeti ile piyasa gözetimi ayrı süreçler. Muafiyet vergiyle ilgili, CE ise ürünün o ülkede kullanılabilir olmasıyla. Şarj adaptörü, LED sürücüsü ve oyuncak gibi ürünlerde memur uygunluk beyanı isteyebiliyor; kutunun içindeki belgeyi atmamak bu yüzden önemli.
Menşe tarafında tablo şu: Türkiye ile AB arasındaki Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde A.TR dolaşım belgesi kullanılıyor ve gümrük vergisi sıfırlanıyor, KDV yine alınıyor. EUR.1 ise Gümrük Birliği dışındaki kalemlerde, örneğin tarım ürünleri ile kömür-çelik ürünlerinde devreye giriyor. İkisi karıştırıldığında belge kabul edilmiyor ve vergi yeniden hesaplanıyor.
Taşınma sırasında kullanılmış kişisel eşya için A.TR düzenlenmez; orada muafiyet beyanı ve eşya listesi geçerli. A.TR malın ticari dolaşımda olduğunu gösteren bir belge, ev eşyanız ticari mal değil.
Zati eşya muafiyeti elektroniğe nasıl uygulanır
AB’ye yerleşim yeri taşıyan biri kullanılmış ev eşyasını gümrük vergisi ve KDV’den muaf getirebiliyor. Elektronik de bu kapsamda, ama şartlar cihaz bazında tek tek aranıyor. Çerçeve 1186/2009 sayılı Konsey Tüzüğü ile KDV tarafında 2009/132/EC sayılı Direktif’te çizilmiş; ülkeler bunu kendi mevzuatına aktarıyor.
- Taşınmadan önce en az 12 ay AB dışında ikamet etmiş olmanız gerekiyor.
- Cihaz en az 6 aydır sizde ve kullanılıyor olmalı. Yeni alınmış, ambalajı açılmamış ürün bu şartı sağlamıyor.
- Eşya, yerleşim yerini kurduğunuz tarihten itibaren 12 ay içinde serbest dolaşıma girmeli. Birden fazla sevkiyat mümkün.
- Cihaz yeni evde aynı amaçla kullanılacak; üç laptopu “belki satarım” diye getirmek muafiyet sayılmıyor.
- Alkol, tütün, ticari araçlar ve mesleki aletler muafiyet dışı. Mesleki aletlerde taşınabilir olanlar için istisna var.
Muafiyetten yararlanan eşya, girişten sonraki 12 ay içinde satılamıyor, kiralanamıyor, devredilemiyor. Sattığınız anda o eşyanın vergisi doğuyor. Bu kural özellikle ikinci el bilgisayar ve fotoğraf ekipmanı el değiştiren taşınmalarda sürpriz oluyor.
En kritik nokta liste. Gümrük memuru listedeki satırla koliyi eşleştirebilmeli; “muhtelif elektronik, 6 koli” yazarsanız süreç uzuyor. Her cihaz için marka, model, seri numarası, adet ve değer ayrı satır olmalı. Gümrük muafiyeti şartları sayfasında bu listenin nasıl kurulduğunu adım adım anlattık.
Kullanılmış elektronikte vergi
Muafiyet kapsamına girmeyen cihazda iki kalem çıkıyor: gümrük vergisi ve ithalat KDV’si. Gümrük Birliği kapsamındaki sanayi ürünlerinde A.TR varsa gümrük vergisi sıfırlanıyor, KDV kalıyor. Belge yoksa ikisi de hesaplanıyor.
Yeni cihazlarda muafiyet çoğu zaman hiç uygulanmıyor. Düğün hediyesi olarak alınmış, kutusu açılmamış bir kahve makinesi ya da ikinci telefon bu yüzden sürpriz yapıyor. Çözüm basit: yeni ürünleri listede ayrı işaretleyin ve faturasını hazır tutun. Vergi çıkacaksa baştan çıksın, sınırda beklemesin.
Kargo mu, evden eve mi?
Kararı hacim ve cihaz sayısı veriyor. Tek laptop, bir konsol ya da bir fotoğraf makinesi için kargo mantıklı. Cihazlar mobilyanın ve beyaz eşyanın yanında gidiyorsa evden eve taşıma hem daha ekonomik hem daha az riskli.
- Kargo: her koli ayrı beyan, batarya kısıtları sıkı, sigorta üst limiti genelde düşük, takip kolay.
- Parsiyel (paylaşımlı araç): hacim küçükse maliyet düşük, süre esnek, tek beyan ve tek liste.
- Komple evden eve: kapıdan kapıya, tek muafiyet beyanı, mobilyayla birlikte; hacim büyükse birim maliyet düşüyor.
Farkı görmek için yurt dışı eşya taşıma fiyatları sayfasına ve fiyat hesaplama aracına bakabilirsiniz. Elektronikte hacim küçük ama değer yüksek olduğu için sigorta primi toplam maliyette kargo lehine fark yaratabiliyor.
Ambalaj ve sigorta
Elektronikte iki hasar tipi var: kırılma ve iç hasar. Kırılma dışarıdan görünür, iç hasar görünmez. İkisini de karşılayan tek şey all-risk eşya sigortası; taşıyıcı sorumluluğu yalnızca taşıyıcının kusurunu karşılıyor ve limitleri düşük.
Poliçe beyan edilen değer üzerinden kesiliyor. Seri numarasını, faturayı ve cihazın çalışır durumda olduğunu gösteren fotoğrafı dosyada tutun; hasar anında ilk istenen üç şey bunlar. Orijinal kutu yoksa köpük ve çift katmanlı koli kullanılmalı. Paketleme detayları paketleme rehberinde, kapsam sigorta sayfasında.
Ülkeye göre kısa notlar
Almanya
Yerleşim yeri değişikliğinde eşya Übersiedlungsgut olarak beyan ediliyor; idare önceki ikametgahı ve 12 ay şartını belgeleyen evrak istiyor. Elektronikte seri numarası ve fatura en çok sorulan kalem. Almanya’ya taşınmak sayfasında süreç adım adım anlatılıyor.
Hollanda
Muafiyet için taşınma beyanı ve eşya listesi isteniyor; belediye kaydı tamamlanmadan bazı adımlar ilerlemiyor. Gümrükleme ile kayıt işlemlerini paralel yürütmek gerekiyor. Hollanda hattı sayfasında rota ve süre bilgisi var.
Fransa
Muafiyet başvurusu changement de résidence belgesiyle yapılıyor. Kullanılmış eşyada ek beyan istenebiliyor, yeni ürünlerde KDV doğuyor. Türkiye’den Fransa’ya ev taşıma sayfasına bakın.
Sıkça Sorulan Sorular
Laptopu kargoyla mı, ev eşyasıyla mı göndermeliyim?
Tek cihaz gönderiyorsanız kargo; evin geri kalanıyla birlikte taşınıyorsa evden eve. Kargo gönderisinde alıcı ithalatçı sayılır ve varışta KDV ile gümrük vergisi çıkar. Taşınma beyanına eklenen cihaz ise zati eşya muafiyeti kapsamında vergisiz girebilir. Aynı laptop, hangi yolu seçtiğinize göre farklı vergiyle girer.
Yeni aldığım telefon muafiyetten yararlanır mı?
Genellikle hayır. Muafiyet, taşınmadan önceki evde en az altı ay boyunca sizde olan ve kullanılan eşya için tanınıyor. Kutusu açılmamış yeni cihaz bu şartı sağlamıyor; varışta KDV, gümrük vergisi varsa o da hesaplanıyor. Yeni ürünleri listede ayrı işaretleyip faturasını saklamak süreci kısaltıyor.
Powerbank’i ev eşyası kolisiyle gönderebilir miyim?
Havayla giden yükte hayır. Tek başına batarya sayıldığı için ayrı paketleme ve şarj sınırı kurallarına tabi. Kara taşımada da taşıyıcıya önceden bildirilmesi gerekiyor; koli içinde fark edilirse yükleme durdurulabiliyor. En güvenlisi yanınızda, kabin kurallarına uygun şekilde taşımak.
Elektroniğin faturası yoksa ne yapacağım?
Kullanılmış cihaz için ikinci el piyasa değeri yazılır; model, yaş ve durum bunu savunmanızı sağlar. Aynı modelin güncel ikinci el ilanlarından birkaç örnek dosyaya eklenebilir. Seri numarası ve çalışır hâlde çekilmiş fotoğraf, fatura yerine geçmese de değer itirazını büyük ölçüde kapatıyor.
Drone’u götürüp hemen uçurabilir miyim?
Cihazın AB sınıf etiketi taşıması ve operatör kaydının yapılması gerekiyor. Sınıf etiketi olmayan modeller açık kategoride 250 gramın altındaysa A1’de, üstündeyse yalnızca A3 alt kategorisinde uçurulabiliyor. Türkiye tarafında da belirli ağırlığın üzerindeki İHA’lar kayıt ve sicil işlemine tabi; güncel ağırlık sınırını çıkıştan önce teyit edin.
Muafiyetle getirdiğim laptopu sonra satabilir miyim?
Girişten sonraki on iki ay içinde satamazsınız. Muafiyetle giren eşya bu süre boyunca ödünç verilemiyor, kiralanamıyor ve devredilemiyor; satış hâlinde o eşyanın ithalat vergisi doğuyor. Süre dolduktan sonra satışta bir kısıt yok.
Elektronik için ayrı sigorta yaptırmalı mıyım?
Taşıyıcı sorumluluğu yalnızca taşıyıcının kusurunu ve sınırlı bir tutarı karşılıyor. Ekran kırığı ya da iç hasar gibi görünmeyen zararlar için all-risk eşya sigortası gerekiyor. Poliçe beyan ettiğiniz değer üzerinden kesiliyor; değeri düşük yazarsanız hasar ödemesi de o oranda düşüyor.
Nereden başlamalı
Götüreceğiniz cihazların listesini çıkarın, her biri için fatura ya da ikinci el değer notu ekleyin ve hangilerinin yeni olduğunu işaretleyin. Bu üç adım tamamlandığında teklif de gümrük de hızlı ilerliyor. Teslim günü için kontrol listesine, evcil hayvanla gidiyorsanız hayvan taşıma rehberine de bakın. Cihaz listesini bize iletmek için iletişim sayfasını kullanabilirsiniz; taşınmayla birlikte gitmeyecek elektronikleri de aynı listede ayrı işaretliyoruz.
